OEE'niz %70 çıktı ve iyi bir sonuç gibi görünüyor. Peki makineniz haftanın yalnızca kaç saatinde çalışıyor? İşte TEEP nedir sorusunun cevabı burada başlar: TEEP, OEE'nin görmediği zamanı, yani makinenin hiç planlanmadığı saatleri de hesaba katar ve kapasitenizin gerçekte ne kadarını kullandığınızı gösterir.
Bu yazıda TEEP'in tanımını, OEE'den farkını, formülünü, sayısal bir örneği ve hangi durumlarda işe yaradığını anlatıyoruz.
Kısaca: TEEP (Toplam Etkin Ekipman Performansı), OEE ile kullanım oranının çarpımıdır: TEEP = OEE × Planlı üretim süresi / Takvim süresi. OEE planlı süre içindeki verimi, TEEP ise takvimdeki toplam zaman içindeki verimi ölçer.
TEEP Nedir?
TEEP, İngilizce adıyla Total Effective Equipment Performance, bir ekipmanın mevcut tüm takvim süresi boyunca ne kadar etkin kullanıldığını gösteren orandır. Yani makine haftada 168 saat mevcutken, bunun ne kadarında hatasız ve tam hızda ürün çıkardığını ölçer.
OEE ise yalnızca "planlanan üretim süresi" içinde kalır. Makine hiç planlanmamışsa (gece vardiyası yok, hafta sonu kapalı) o süre OEE hesabına girmez. TEEP bu boşluğu görünür kılar.
TEEP ve OEE Farkı
OEE neyi ölçer?
OEE, planlanan üretim süresi içinde makinenin kullanılabilirliğini, performansını ve kalitesini çarparak verimi hesaplar. Formülün ayrıntıları için OEE Nedir ve Nasıl Hesaplanır? yazımıza bakabilirsiniz.
TEEP neyi ölçer?
TEEP, aynı verimi takvim süresine göre hesaplar. Bu yüzden makinenin planlanmadığı saatler de sonuca yansır ve TEEP, OEE'den büyük olamaz.
| Kriter | OEE | TEEP |
|---|---|---|
| Zaman tabanı | Planlı üretim süresi | Takvim süresi (ör. haftada 168 saat) |
| Ölçtüğü şey | Planlı süredeki verim | Toplam zamandaki verim |
| Plansız saatler (gece, hafta sonu) | Hesaba girmez | Hesaba girer |
| Ne için kullanılır? | Günlük verimlilik ve kayıp analizi | Kapasite ve yatırım kararları |
| Değer aralığı | En fazla %100 | OEE'den büyük olamaz |
TEEP Nasıl Hesaplanır?
TEEP formülü
İki eşdeğer yazım vardır:
- TEEP = OEE × Kullanım oranı
- Kullanım oranı = Planlı üretim süresi / Takvim süresi
OEE'yi bileşenleriyle açarsak: TEEP = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite × Kullanım oranı.
Sayısal örnek (haftalık)
Bir hattı ele alalım:
- Takvim süresi: 7 gün × 24 saat = 168 saat
- Planlı üretim: 2 vardiya × 8 saat × 5 gün = 80 saat
- Kullanım oranı: 80 / 168 = %47,6
- OEE (örnek değer): %70
- TEEP = %70 × %47,6 ≈ %33,3
Yani OEE %70 gibi iyi görünen bir sonuç, makinenin haftalık toplam zamanının yalnızca üçte birinde etkin üretim yapıldığı anlamına gelir. Bu, hatanın değil, kullanılmayan zamanın bir göstergesidir.
Vardiya sayısı arttıkça TEEP nasıl değişir?
OEE'yi %70'te sabit tuttuğumuzda, yalnızca çalışma süresi değişerek TEEP aşağıdaki gibi olur:
| Senaryo | Planlı süre (hafta) | Kullanım oranı | OEE | TEEP |
|---|---|---|---|---|
| 1 vardiya, 5 gün | 40 sa | %23,8 | %70 | %16,7 |
| 2 vardiya, 5 gün | 80 sa | %47,6 | %70 | %33,3 |
| 3 vardiya, 5 gün | 120 sa | %71,4 | %70 | %50,0 |
| 3 vardiya, 7 gün | 168 sa | %100 | %70 | %70,0 |
TEEP Ne Zaman İşe Yarar?
Yatırım kararında: makine mi, vardiya mı?
Talep artınca akla ilk gelen genellikle yeni makine almaktır. TEEP düşükse, yani mevcut makine takvim süresinin küçük bir kısmında çalışıyorsa, ek vardiya veya OEE iyileştirmesi çoğu zaman yeni makineden daha hızlı ve ucuz bir yoldur. Bu, karar vermeden önce sorulacak ilk sorudur.
Gizli kapasiteyi görmek için
TEEP, "OEE'miz iyi ama kapasitemiz yetmiyor" çelişkisini çözer. Sorun verimde değil, kullanılmayan zamandadır.
TEEP'in sınırı
TEEP'i %100'e çıkarmak her işletme için hedef değildir. Talep, iş gücü maliyeti, bakım penceresi ve enerji giderleri, 7/24 çalışmayı mantıksız kılabilir. TEEP bir hedef değil, karar için bir gösterge olarak okunmalıdır.
TEEP'i Artırmanın Yolları
OEE'yi yükseltmek
Kayıpları azaltmak hem OEE'yi hem TEEP'i yükseltir. Kayıpların nerede saklandığını görmek için OEE'nin 6 Büyük Kaybı ve Mikro Duruşlar yazımıza göz atabilirsiniz.
Planlı çalışma süresini artırmak
Vardiya ekleme, hafta sonu çalışma veya fazla mesai gibi seçenekler kullanım oranını artırır. Ancak bu seçenekler iş gücü ve maliyet dengesi gözetilerek değerlendirilmelidir.
Planlı bakımı akıllıca konumlandırmak
Bakım için ayrılan süre, takvim süresinden düşülür. Bakımı düşük talepli saatlere kaydırmak, planlı üretim süresini korumaya yardımcı olur.
TEEP Hesaplamak İçin Hangi Veriler Gerekir?
- Takvim süresi (genellikle haftalık veya aylık saat toplamı)
- Planlı üretim süresi (vardiya çizelgesi)
- OEE bileşenleri: kullanılabilirlik, performans ve kalite
Bu verileri elle toplamak zaman alır ve hata riski taşır. Üretim takip sistemi vardiya, duruş ve adet verisini otomatik topladığında, hem OEE hem TEEP güvenilir biçimde hesaplanır.
Sık Sorulan Sorular
TEEP OEE'den küçük olabilir mi?
Evet, hatta genellikle küçüktür. Kullanım oranı %100'ü geçemeyeceği için TEEP, OEE'ye en fazla eşit olur.
TEEP hedefi kaç olmalı?
Herkes için tek bir hedef yoktur. Sektöre, talebe ve vardiya düzenine bağlıdır. Önemli olan, TEEP'i trend olarak izlemek ve kapasite kararlarında kullanmaktır.
TEEP takvim süresini nasıl tanımlar?
Çoğu kaynak takvim süresini 24 saat × 7 gün olarak alır; bazı işletmeler yıl bazında hesaplar. Hangisini seçerseniz seçin, dönemler arasında tutarlı olmak gerekir.
OEE varken TEEP'e gerek var mı?
Günlük verimlilik ve kayıp analizi için OEE yeterlidir. Kapasite kullanımını ve yatırım kararlarını değerlendirmek istiyorsanız TEEP ek bir bakış açısı sunar.
Sonuç
OEE, planlı süredeki verimi gösterir; TEEP ise makinenizin takvimdeki toplam zamanını hesaba katarak gizli kapasiteyi ortaya çıkarır. İkisi birlikte okunduğunda "verimi mi artırmalıyız, kullanım süresini mi?" sorusuna veriyle cevap verirsiniz.
Fabrikanızın OEE'sini hesaplamak ve verimliliğinizi görmek için 15 dakikalık demo talep edin ya da ücretsiz OEE hesaplayıcımızı deneyin.
14 günlük ücretsiz deneme · Kredi kartı gerekmez
